كسانى كه باايده‌ئولوژى اسلامى آشنا هستند ، مىدانند كه هدف آفرينش انسان ، هدايت هر چه بيشتر او به سوى كمال و تقرب به خدا و فراهم كردن زمينهء رشد و تكامل افراد است و چنين زمينه‌اى جز با ايجاد جامعه‌اى بر مبناى عدالت اجتماعى ، ميسر نخواهد شد . بنابراين ، در صورت تزاحم بين منافع فرد و جامعه ، براى ترجيح يكى از آنها ، بايد با در نظر گرفتن هدف خلقت ؛ يعنى رشد ، تعالى و تكامل انسان ، به سراغ احكام الهى و دستورات شرع مقدس رفت . سنتهاى اجتماعى بر اساسى نظريه سوّم‌كه مورد تأييد اسلام است ، جامعه وجود حقيقى داشته و بناچار ، قوانين و سنن مخصوص به خود دارد كه مستقل از افراد و اجزا خود است . اسلام به وجود اين قوانين و سنتها معتقد است و آيات و روايات متعددى در اين زمينه وجود دارد . علاوه بر آن دلايل عقلى و تجربى نيز وجود قانون خاصى براى زندگى اجتماعى را تأييد مىكند . واژهء خاصى كه در متون اسلامى براى قانونمندى جامعه و تاريخ به كار مىرود « سنت » است . « 1 » قرآن كريم براى بسيارى از اقوام و ملتها ، سرنوشت مشترك بر شمرده و داشتن سر نوشت مشترك يعنى سنت داشتن جامعه و اعتلاها و انحطاطها را نتايج قطعى رفتارهاى مشخصى دانسته كه درجامعه به وقوع مىپيوندد ، اين نظم و رابطهء منطقى ، همان وجود سنتهاست . « 2 » برخى از سنتهايى كه در قرآن از آنها به اهميّت ياد شده عبارتنداز : سنت ظهور و سقوط امّتها ، سنت ارسال رسل ، سنت هدايت و اضلال ، سنت پيروزى حق بر باطل ، سنت مجازات ، سنت امتحان و ابتلا ، سنت مهلت دادن و سنت عبرت آموزى .

--> ( 1 ) - جامعه و تاريخ ، ص 21 . ( 2 ) - اسراء ( 17 ) ، آيات 4 - 8 .